فراخوان خودرو در چین؛ مشکلات دستگیره درها گریبان گیر بیش از 4.3 میلیون خودرو در این کشور شد

فراخوان خودرو در چین؛ تسلا، شیائومی، جیلی و چند خودروساز دیگر به‌دلیل مشکل دستگیره درها فراخوان دادند

چین در یکی از بزرگ‌ترین فراخوان‌های تاریخ صنعت خودروی خود، بیش از ۴.۳ میلیون دستگاه خودرو را به‌دلیل مشکل در دستگیره‌های اضطراری درها فراخوان کرده است. تسلا با نزدیک به ۳ میلیون خودرو، بزرگ‌ترین سهم این فراخوان را دارد.

دستگیره‌های مخفی و الکترونیکی در سال‌های اخیر به یکی از ترندهای مهم طراحی خودروهای جدید تبدیل شده‌اند؛ اما حالا همین طراحی مدرن به یک نگرانی جدی در حوزه ایمنی تبدیل شده است. دولت چین در واکنش به خطر احتمالی این سیستم‌ها، موج گسترده‌ای از فراخوان خودروها را آغاز کرده است.

در این فراخوان، برندهایی مانند Tesla، Xiaomi، Geely، Zeekr، Leapmotor، XPeng، Chery، Dongfeng، BAIC و Hongqi حضور دارند و میلیون‌ها دستگاه خودرو تحت بررسی و اصلاح قرار می‌گیرند.

مشکل دستگیره در خودروهای فراخوان‌شده چیست؟

موضوع اصلی این فراخوان، دستگیره مکانیکی اضطراری داخل کابین است. در برخی از خودروهای مشمول فراخوان، دستگیره مکانیکی اضطراری رنگ و ظاهر بسیار مشابهی با تریم داخلی خودرو دارد. به همین دلیل، پیدا کردن و استفاده از آن در شرایط اضطراری می‌تواند برای سرنشینان دشوار باشد.

این مسئله در شرایط عادی اهمیت چندانی ندارد. مشکل زمانی ایجاد می‌شود که خودرو در یک تصادف شدید دچار قطع برق سیستم ولتاژ پایین شود.

در چنین شرایطی، ممکن است سیستم الکترونیکی بازکننده دستگیره درها از کار بیفتد و سرنشینان مجبور شوند از مکانیزم مکانیکی اضطراری استفاده کنند. اگر این مکانیزم به‌ خوبی قابل مشاهده یا شناسایی نباشد، زمان لازم برای خروج از خودرو افزایش پیدا می‌کند.

از طرف دیگر، همین مسئله می‌تواند عملیات امداد و نجات را نیز دشوارتر کند.

تسلا با نزدیک به ۳ میلیون خودرو در صدر فراخوان

بزرگ‌ترین خودروساز درگیر این فراخوان Tesla است. طبق اعلام رسمی اداره دولتی تنظیم بازار چین، در مجموع ۲,۹۷۵,۹۱۰ دستگاه خودروی تسلا به‌ دلیل مشکل دستگیره اضطراری درها در فراخوان خودرو در چین حضور داشتند.

این تعداد شامل خودروهای تولید چین و تعدادی از مدل‌های وارداتی تسلا می‌شود.

در میان خودروهای تولید چین:

• ۹۷۳,۱۵۶ دستگاه Tesla Model 3
• ۱,۹۵۶,۷۱۳ دستگاه Tesla Model Y

مشمول فراخوان هستند.

علاوه بر این، ۳۵,۵۹۰ دستگاه Model 3 وارداتی، ۸,۳۲۸ دستگاه Model X وارداتی و ۲,۱۲۳ دستگاه Model S وارداتی نیز در این طرح قرار گرفته‌اند.

تسلا برای رفع مشکل، روی خودروهای مشمول فراخوان برچسب هشدار برای مشخص کردن مکان دستگیره مکانیکی اضطراری نصب می‌کند. همچنین یک به‌روزرسانی نرم‌افزاری از طریق OTA ارائه خواهد شد که استراتژی پایین آوردن شیشه‌ها پس از تصادف را بهبود می‌دهد.

در برخی خودروها که از قبل برچسب هشدار موردنظر را دارند، نیازی به نصب مجدد آن نیست.

عدم مشخص بودن محل دستگیره درها در مواقع اضطراری علت این فراخوان بوده است

شیائومی SU7 هم درگیر شد

Xiaomi نیز یکی دیگر از برندهای مهم حاضر در این فراخوان است. در مجموع ۳۹۰,۴۳۵ دستگاه Xiaomi SU7 مدل ۲۰۲۴ مشمول فراخوان شده‌اند.

راهکار شیائومی شامل نصب برچسب هشدار و به‌ روزرسانی نرم‌افزار خودرو از طریق OTA است. این به‌روزرسانی منطق باز شدن قفل کنسول مرکزی و همچنین عملکرد پایین آمدن شیشه‌ها پس از تصادف را بهینه می‌کند. موضوع دستگیره‌های اضطراری شیائومی پیش از این نیز در پی چند حادثه مورد توجه قرار گرفته بود.

در مارس ۲۰۲۵، یک دستگاه Xiaomi SU7 در استان آنهویی چین دچار تصادف و آتش‌سوزی شد و سه دانشجوی زن جان خود را از دست دادند. پس از حادثه، درباره امکان خروج سرنشینان از خودرو و محل قرارگیری دستگیره‌های اضطراری بحث‌های زیادی شکل گرفت.

شیائومی در آن زمان اعلام کرد که هر چهار در خودرو به دستگیره مکانیکی اضطراری مجهز هستند و این دستگیره‌ها در بخش محفظه نگهداری داخل رودری قرار دارند. بنابراین، نمی‌توان با قطعیت گفت که مرگ سرنشینان مستقیماً به ناتوانی در پیدا کردن این دستگیره‌ها مربوط بوده است.

با این حال، همین موضوع نشان می‌دهد که وجود مکانیزم مکانیکی به‌تنهایی کافی نیست و پیدا کردن و استفاده از آن در شرایط اضطراری نیز اهمیت دارد.

کدام خودروها شامل فراخوان شده‌اند؟

بر اساس اطلاعات منتشرشده از سوی مقام‌های چینی، خودروهای زیر در این موج از فراخوان قرار گرفته‌اند:

فراخوان خودرو در چین و استاندارد جدید 2027

با احتساب خودروهای وارداتی تسلا، مجموع خودروهای درگیر در این مجموعه فراخوان‌ها به بیش از ۴.۳ میلیون دستگاه می‌رسد. چین از سال ۲۰۲۷ با دستگیره‌های مخفی سخت‌گیرانه‌تر برخورد می‌کند. این فراخوان گسترده در حالی انجام شده که چین از قبل استاندارد جدیدی برای ایمنی دستگیره در خودروها تصویب کرده است.

استاندارد اجباری GB 48001-2026 با عنوان «الزامات فنی ایمنی دستگیره در خودرو» در ژانویه ۲۰۲۶ منتشر شده و از ۱ ژانویه ۲۰۲۷ اجرایی خواهد شد. هدف این استاندارد، افزایش ایمنی دستگیره‌های در خودرو و اطمینان از امکان باز کردن درها در شرایط اضطراری است.

بر اساس الزامات جدید، خودروها باید در کنار سیستم‌های الکترونیکی، امکان باز کردن مکانیکی درها در شرایط اضطراری را نیز فراهم کنند. همچنین مکانیزم اضطراری باید به شکلی طراحی شود که سرنشین بتواند آن را به‌راحتی تشخیص دهد و مورد استفاده قرار دهد.

در واقع، چین قصد دارد فاصله میان طراحی مدرن و ایمنی واقعی را کمتر کند؛ چون داشتن یک دستگیره مخفی که فقط مهندسان و صاحب خودرو می‌دانند کجاست، در تصادف چندان مفید نیست. انسان‌ها معمولاً در شرایط آتش‌سوزی وقت کافی برای حل معمای طراحی داخلی خودرو ندارند.

استاندارد جدید از ۱ ژانویه ۲۰۲۷ اجرایی می‌شود و برای مدل‌های جدید، الزامات سخت‌گیرانه‌تری را اعمال خواهد کرد. برای برخی خودروهایی که پیش‌تر مجوز نوع دریافت کرده‌اند نیز دوره گذار در نظر گرفته شده است.

چرا دستگیره‌های مخفی خودروها به مسئله ایمنی تبدیل شده‌اند؟

دستگیره‌های مخفی در ابتدا با هدف افزایش زیبایی طراحی، کاهش مقاومت هوا و ایجاد ظاهر یکپارچه‌تر در بدنه خودروها توسعه پیدا کردند. این فناوری به‌خصوص در خودروهای برقی محبوب شد و Tesla یکی از برندهایی بود که استفاده گسترده از دستگیره‌های مخفی را به یک ویژگی شناخته‌ شده در طراحی خودرو تبدیل کرد. اما سیستم‌های الکترونیکی یک نقطه ضعف مهم دارند: وابستگی به برق.

اگر در یک تصادف شدید، سیستم ولتاژ پایین خودرو آسیب ببیند، ممکن است بخش‌هایی از سیستم باز شدن درها نیز دچار اختلال شوند. به همین دلیل، وجود یک مکانیزم مکانیکی اضطراری کاملاً قابل دسترس اهمیت زیادی دارد. مشکل مورد توجه دولت چین فقط نبودن دستگیره مکانیکی نیست. در بسیاری از خودروهای جدید، این مکانیزم وجود دارد اما ممکن است در محلی پنهان، زیر پوشش رودری یا با رنگی مشابه تریم داخلی قرار گرفته باشد.

استاندارد جدید چین دقیقاً به همین مسئله توجه دارد: دستگیره اضطراری باید در شرایطی که سرنشینان دچار استرس و شوک شده‌اند نیز قابل شناسایی و استفاده باشد.

یک فراخوان دیگر برای تسلا؛ اما با موضوعی متفاوت

یک نکته مهم درباره اخبار مربوط به تسلا این است که این شرکت در همین مقطع، فراخوان جداگانه‌ای برای ۲,۷۴۰,۶۴۲ دستگاه Model 3 و Model Y تولید چین نیز ثبت کرده است.

این فراخوان ارتباطی با دستگیره درها ندارد. موضوع آن، سیستم پایش توجه راننده هنگام استفاده از قابلیت‌های کمک‌ رانندگی است. تسلا قرار است از طریق OTA نرم‌افزار خودرو را به‌روزرسانی کند و علاوه بر پایش گشتاور فرمان، از دوربین داخل کابین نیز برای بررسی توجه راننده استفاده کند.

بنابراین، اگر در برخی گزارش‌ها رقم نزدیک به ۵.۷ میلیون خودروی تسلا دیده می‌شود، دلیل آن جمع شدن دو فراخوان کاملاً متفاوت است: حدود ۳ میلیون خودرو به‌دلیل دستگیره اضطراری درها + حدود ۲.۷۴ میلیون خودرو به‌دلیل سیستم پایش توجه راننده.

آیا BYD در فهرست فراخوان خودرو چین قرار دارد؟

با وجود انتشار برخی گزارش‌های اولیه درباره حضور BYD در فراخوان خودرو در چین، این شرکت در فهرست فراخوان منتشرشده توسط اداره دولتی تنظیم بازار چین برای این پرونده قرار ندارد. بنابراین، برخلاف برخی نسخه‌های اولیه خبر، نباید BYD را در فهرست خودروسازان فراخوان‌شده این پرونده قرار داد.

نکته جالب اینجاست که BYD یکی از شرکت‌هایی است که در فرآیند تدوین استاندارد جدید ایمنی دستگیره‌های خودرو نیز به‌عنوان یکی از واحدهای مشارکت‌کننده حضور داشته است.

فراخوان اخیر چین را نمی‌توان صرفاً یک مشکل ساده مربوط به دستگیره در خودرو دانست. این اتفاق نشان می‌دهد که صنعت خودرو در مسیر حرکت به سمت دستگیره‌های الکترونیکی، مخفی و کاملاً دیجیتال، حالا مجبور شده دوباره به یک اصل قدیمی برگردد: در شرایط اضطراری، ساده‌ترین راه برای خروج از خودرو باید همان راهی باشد که سریع‌تر پیدا می‌شود.

تسلا، شیائومی، جیلی، Zeekr، Leapmotor، XPeng و چند خودروساز دیگر حالا باید برای میلیون‌ها خودرو اقدام اصلاحی انجام دهند. از طرف دیگر، چین با اجرای استاندارد GB 48001-2026 از ابتدای سال ۲۰۲۷ عملاً نشان داده است که طراحی دستگیره در خودرو دیگر فقط یک موضوع زیبایی‌شناسی یا آیرودینامیکی نیست و به یک موضوع مستقیم ایمنی تبدیل شده است.

این ماجرا یک پیام ساده برای صنعت خودرو دارد: فناوری هرچقدر هم جذاب باشد، در نهایت باید در بدترین لحظه ممکن هم کار کند.