مجله خودرویی ایران: بازار گردش و صادرات خودرو در چین در آستانه ورود به یک مرحله کاملاً جدید قرار دارد؛ مرحلهای که میتواند یکی از بحثبرانگیزترین رویههای سالهای اخیر، یعنی صادرات خودروهای کارکرده صفر کیلومتر را بهطور جدی تحت تأثیر قرار دهد. طبق گزارش منتشرشده از Auto-home، دولت چین تصمیم گرفته از ابتدای ۱ ژانویه ۲۰۲۶ با اجرای یک قانون جدید، کنترلهای سختگیرانهتری بر این بخش اعمال کند؛ قانونی که مستقیماً صادرات خودروهایی را هدف گرفته که عملاً نو هستند اما از کانال «خودروی کارکرده» معامله میشوند.
خودروهای کارکرده صفر کیلومتر دقیقاً چه هستند؟
اصطلاح «خودروی کارکرده صفر کیلومتر» به خودروهایی اطلاق میشود که پس از خروج از کارخانه، یا اصلاً کار نکردهاند یا حداکثر چند صد کیلومتر پیمایش دارند. این خودروها ممکن است در برخی موارد ثبت شمارهگذاری شده باشند و در برخی موارد هنوز ثبت نشده باشند، اما نکته مشترک آنها این است که از نظر ظاهری و فنی کاملاً در وضعیت خودروی صفر قرار دارند. وجود روکشهای محافظ بدنه، پوششهای داخل کابین و حتی بوی خودروی نو، باعث شده این خودروها عملاً تفاوتی با خودروهای صفر نداشته باشند، اما با قیمت کمتر و از مسیر بازار خودروهای کارکرده عرضه شوند.
قانون جدید صادرات چین خودروهای کارکرده صفر کیلومتر را هدف قرار داده است!
چرا این پدیده در چین گسترش پیدا کرد؟
رشد سریع خودروهای کارکرده صفر کیلومتر چین ریشه در چند عامل ساختاری دارد. از یکسو، ظرفیت تولید خودروسازان چینی در سالهای اخیر بهمراتب سریعتر از رشد تقاضای واقعی افزایش یافته و از سوی دیگر، نمایندگیها و خودروسازان برای آزادسازی سرمایه و کاهش فشار موجودی انبار، به فروش سریعتر خودروها نیاز دارند. در چنین شرایطی، انتقال خودروهای نو به بازار دستدوم با تخفیفهای سنگین، به ابزاری برای مدیریت مازاد تولید تبدیل شده است.
برآوردهای صنعتی نشان میدهد که در سال ۲۰۲۴، حجم معاملات داخلی این نوع خودروها در چین به حدود ۱ میلیون دستگاه رسیده که نزدیک به ۵ درصد از کل بازار خودروهای کارکرده این کشور را تشکیل میدهد؛ عددی قابلتوجه که نشاندهنده ابعاد واقعی این پدیده است.
صادرات؛ مقصد اصلی خودروهای صفر کیلومتر دستدوم
در حالی که بازار داخلی چین از این روند تأثیر پذیرفته، مسیر صادراتی بهمراتب نقش پررنگتری در رشد خودروهای کارکرده صفر کیلومتر ایفا کرده است. آمارها نشان میدهد صادرات خودروهای کارکرده چین از تنها ۱۵ هزار دستگاه در سال ۲۰۲۱ به حدود ۴۳۶ هزار دستگاه در سال ۲۰۲۴ رسیده و پیشبینی میشود این رقم در سال ۲۰۲۵ از ۵۰۰ هزار دستگاه عبور کند.
نکته مهمتر اینکه طبق برآورد فعالان صنعت، چیزی بین ۷۰ تا ۸۰ درصد از این خودروهای صادراتی، در واقع خودروهای صفر کیلومتر محسوب میشوند؛ موضوعی که حساسیت نهادهای نظارتی را بهشدت افزایش داده است.
چالشهای داخلی و بینالمللی این روند
رواج گسترده خودروهای کارکرده صفر کیلومتر در داخل چین، باعث تضعیف سیستم قیمتگذاری رسمی نمایندگیها شده و فاصله قیمتی میان خودروی صفر و کارکرده را به شکل غیرطبیعی کاهش داده است. این وضعیت، اعتماد مصرفکننده را خدشهدار کرده و رقابت ناسالمی در بازار ایجاد کرده است.
در بازارهای خارجی نیز مشکل به شکل دیگری بروز کرده است. بسیاری از این خودروها بدون آمادهسازی برای بازار مقصد و بدون پوشش رسمی خدمات پس از فروش صادر میشوند. نتیجه این روند، افزایش شکایات مرتبط با پشتیبانی نرمافزاری، خدمات باتری خودروهای برقی، تعمیرات و تأمین قطعات بوده؛ مسائلی که به گفته کارشناسان، نهتنها به صادرکنندگان، بلکه به اعتبار کلی برندهای خودروسازی چینی آسیب میزند.
قانون جدید ۱۸۰ روزه؛ پاسخ مستقیم دولت چین
در واکنش به این چالشها، چهار نهاد دولتی به رهبری وزارت بازرگانی چین مقررات جدیدی را برای صادرات خودروهای کارکرده تدوین کردهاند. طبق این قانون که از ابتدای سال ۲۰۲۶ اجرایی میشود، هر خودرویی که کمتر از ۱۸۰ روز از تاریخ اولین ثبت آن گذشته باشد، تنها در صورتی اجازه صادرات خواهد داشت که یک گواهی رسمی خدمات پس از فروش از سوی خودروساز صادرکننده ارائه شود.
این گواهی باید شامل اطلاعات کامل خودرو، کشور مقصد صادرات و مهر رسمی شرکت سازنده باشد؛ اقدامی که عملاً مسئولیت خدمات پس از فروش را بهصورت مستقیم به خودروساز گره میزند.
قانون جدید صادرات چین خودروهای کارکرده صفر کیلومتر را هدف قرار داده است!
ممنوعیت نیست، اما فیلتر بسیار سختتر است
نکته مهم اینجاست که قانون جدید بهمعنای ممنوعیت صادرات خودروهای کارکرده نیست، بلکه سطح الزامات و تعهدات را بهشدت افزایش میدهد. دولت چین با این تصمیم تلاش کرده بدون توقف کامل صادرات، نظم بیشتری به بازار بدهد و از انتقال ریسکهای خدماتی و اعتباری به بازارهای خارجی جلوگیری کند.
جمعبندی؛ پایان یک میانبُر پرسود؟
اجرای قانون ۱۸۰ روزه میتواند نقطه پایان بر یکی از پرسودترین، اما پرحاشیهترین میانبُرهای فروش خودرو در چین باشد. اگرچه صادرات خودروهای کارکرده ادامه خواهد داشت، اما خودروهای کارکرده صفر کیلومتر چین دیگر بهسادگی گذشته و بدون تعهد رسمی وارد بازارهای جهانی نخواهند شد. این تصمیم میتواند در بلندمدت به شفافیت قیمتها، افزایش اعتماد مصرفکنندگان خارجی و بهبود تصویر جهانی برندهای خودروسازی چینی منجر شود؛ هرچند بدون شک، مدل کسبوکار بسیاری از صادرکنندگان را نیز دستخوش تغییر خواهد کرد.
صفحه رسمی ما را در اینستاگرام دنبال کنید.
